تنها نكنيد . هم اينجا را داشته باشيد و هم آنجا را داشته باشيد . فقط اينجا نباشد . اسلام مثل مسيحيت نيست كه بگويد برو كنار بنشين ؛ و آن را هم من نمىدانم كه مطلبْ مطلبِ مسيح است ، يا مطلبْ مطلبِ آخوندهايى است كه به مسيح نسبت مىدهند . من باز نمىتوانم بفهمم كه مسيح يك همچو تربيتهايى داشته باشد كه مثلًا اين انسان را كه در اين دنيا خدا فرستاده و نعمتها را به او داده ؛ مثلًا چون [ آيا بىدليل ] قطع كرده است اين نعمتها را از او نمىشود اين طور باشد . حضرت مسيح ، پيغمبر بزرگ ، نمىشود كه تربيت اين طورى بكند كه اگر ظالم اين طرف صورتت زد ، صورتت را بگير تا يكى هم آن طرف بزند . اين حرف شيطان است نه حرف مسيح . مسيح انسان است ؛ مسيح ، پيغمبر بزرگ است ؛ اين آخوندهايشان ، كشيشها اينها هستند كه همچو حرفهايى درست كردند . خودشان هم عمل نمىكنند ، نه اينكه خيال كنيد كه خودشان عمل مىكنند ؛ خودشان مىگويند كه رفقايشان عمل بكنند ! اين تربيت مسيح اين نيست . اجتماع احكام اخلاقى و اجتماعى در اسلام در هر صورت ، اسلام ديگر تزش روشن است ، واضح است . هر كس اين احكام اسلام را مىبيند [ كه ] اسلام احكام جنگ دارد . اين قدر در قرآن راجع به جنگ با كفار و جنگ با اشخاصى كه فاسد هستند ، در قرآن هست : شمشيرها را بكشيد و اين علف هرزه‌ها را قطعشان كنيد ، اينهايى كه مىخواهند بشريت را به فساد بكشانند ، اينهايى كه ريختند به جان مردم ؛ شمشير را بكشيد ، اينها را قطعشان كنيد يا آدمشان كنيد . اين ، اگر بشود آدمشان بكنيد ، اگر نه قطعشان كنيد . اين يك چيز فاسد ، يكوقت مىبينيد كه يك جامعه را فاسد مىكند . قرآن و اسلام هم راجع به جنگها صحبت دارد ، و در قرآن زيادْ آياتْ راجع به جنگها هست ، و هم راجع به صلحها صحبت دارد و هم راجع به تربيت اخلاقى حرف دارد ، هم راجع به تربيت بدنى دارد . همه چيز در قرآن هست . قرآن مشحون از همهء امورى است كه انسان به آن احتياج دارد ؛ يعنى اين آدم يك موجودى است كه احتياجاتش زياد است ، احتياجش ابعاد دارد ؛ همچو نيست كه يك نحو احتياج داشته باشد . در حيوانات ، احتياجشان همين احتياج مادى است ؛ ديگر غير از اين احتياج